De presentatie van het ultieme Feyenoord City

Deze column verscheen eerder op versbeton.nl - Een goed plan of slechts een mooie droom?

Het is een belangrijke week voor Feyenoord, met de strijd om de beker én allerlei geruchten over het ontslag van de huidige directie. Maar laten we vooral de presentatie van de Feyenoord City-plannen niet vergeten, vindt Robin van Holst (Red De Kuip).

Eindelijk werd er meer duidelijk over de plannen, met de presentatie op 20 april van Feyenoord City en het nieuwe Het Nieuwe Station (HNS) in de raadzaal van het Stadhuis. Frank Keizer (projectleider Feyenoord City) en David Gianotten (OMA) presenteerden de plannen aan de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte van de gemeente Rotterdam. Opvallend, want eerdere presentaties werden door de Feyenoord directie (Gudde en Van Merwijk) gegeven. Er is nu duidelijk gekozen voor een andere aanpak met de focus op een eigen projectgroep met eigen communicatie.

Frank Keizer trapt af met een toelichting op de drie locaties die in samenspraak met de gemeente zijn gekozen. Namelijk nieuwbouw of verbouw in de Stadiondriehoek (huidige locatie), nieuwbouw aan de Maas op het Eiland van Brienenoord óf aan de Maas, daar waar de Gamma nu staat. Er is niet gekozen voor een renovatie van De Kuip, met als reden dat de grootse plannen voor Feyenoord City hierop niet eenvoudig te projecteren zijn. Keizer verduidelijkt dit met verschillende argumenten. Zo zou volgens hem de exploitatie tijdens de bouw afnemen. Ook zou het programma voor het complete Feyenoord City-gebied minder goed passen binnen de driehoek. Om diezelfde reden is de optie voor nieuwbouw in de Stadiondriehoek afgevallen, licht hij later toe.

De eerder al bekendgemaakte keuze voor een nieuw stadion aan de Maas (op de plek van de Gamma) wordt tijdens de presentatie onderbouwd. Deze locatie sluit het beste aan op de huidige infrastructuur én op deze plek is de meeste ruimte voor een uitbreiding van ‘Retail, Leisure, Living en Health’: er wordt duidelijk een complementair effect nagestreefd. Gianotten licht in dit kader toe dat deze keuze het beste aansluit bij de gebiedsvisie van de gemeente.

Een stadion aan het water is uniek

Werd eerst nog gezegd dat een stadion aan de Maas problemen zou opleveren voor de scheepvaart, nu wordt er vooral gesproken over de meerwaarde ervan ten opzichte van landinwaartse nieuwbouw. Qua exploitatie biedt de plek aan de Maas veel meer mogelijkheden. Gianotten benadrukt de uniciteit hiervan in de wereld. Andere locaties voor nieuwbouw boden bovendien niet genoeg mogelijkheden qua infrastructuur en voor het complementaire programma van 130.000 vierkante meter, waarbij de aanwezigheid van retail, recreatie, wonen en infrastructuur elkaar versterken. Gaf Keizer eerder (in het Algemeen Dagblad) aan dat er geen plan B is en dat afwijken van het plan een stilstand voor Feyenoord zou betekenen, nu nuanceert hij dit verhaal wat. Het zou in ieder geval het complementaire programma van Feyenoord City belemmeren, omdat de andere locaties voor nieuwbouw (Brienenoord, Stadiondriehoek) zich hier niet voor lenen: de exploitatie en financiering zijn voor deze locaties niet rond te krijgen. Als, zo stelt Keizer, het gepresenteerde plan geen doorgang vindt dan rest slechts een kleine renovatie van De Kuip als mogelijkheid en een bescheiden toevoeging van faciliteiten. Een externe partij – welke werd niet gezegd – werkt nu aan een plan voor de herontwikkeling van De Kuip zelf.

Wat voor de projectgroep in ieder geval vaststaat is dat De Kuip behouden moet blijven: goed nieuws voor velen. Gianotten vertelt dat OMA veel waarde hecht aan de monumentale waarde van De Kuip, met name de Olympiazijde. Een groot deel van de gemeenteraad sluit zich hierbij aan. Er wordt nadrukkelijk benoemd dat De Kuip een “attractor” moet blijven voor Feyenoordfans én de bezoekers van de toekomstige sportcampus. Met een mogelijke terugkeer van de atletiekbaan is bovendien een uitwisseling van faciliteiten met de te realiseren sportcampus mogelijk. Op de plek waar momenteel een atletiekbaan geprojecteerd is, wordt dan ruimte vrijgemaakt voor woningbouw in het Stadionpark. Zo ontstaat een steeds duidelijker beeld van het ultieme Feyenoord City.

Aan ambitie ontbreekt het in ieder geval niet bij de Feyenoord City projectorganisatie. Als het aan hen ligt komen er hotels, winkels, woningbouw en nieuwe uitgaansgelegenheden, vergelijkbaar met de Heineken Music Hall en Ziggo Dome. Op dit punt wordt concurrentie met de hoofdstad gevoeld. Hoe ambitieus en gedreven ook, er zijn een hoop uitdagingen te overbruggen en kritische vragen vanuit de raad blijven niet uit. In de gebiedsvisie is eerder bijvoorbeeld uitgegaan van 20.000 m2 gebiedsontwikkeling: een groot verschil met de gepresenteerde 130.000 m2. Is de parkeercapaciteit toereikend voor deze groei in bezoekers? En hoe worden de nieuwe stadsbrug én het nieuwe trein-, tram- en metrostation uit het plan gerealiseerd? De gemeenteraad zegt openheid te verwachten én te willen verschaffen over het plan en de onderliggende businesscase. In dat kader komt er tevens een second opinion, uitgevoerd door een onafhankelijk bureau. Adriaan Visser (wethouder Financiën, Organisatie, Haven, Binnenstad en Sport) heeft bovenstaande inmiddels toegezegd.

Goed plan of mooie droom?

Het gepresenteerde plan voor Feyenoord City mét het stadion aan de Maas is ambitieus, maar kan prachtig uitpakken. Net als het behoud en de herontwikkeling van De Kuip. Alles staat of valt met de financiële bijdrage van de gemeente en investeerders. Dus wie gaat de herontwikkeling van De Kuip betalen en exploiteren? Een belangrijke vraag voor supporters die hierop inhaakt: wat houdt Feyenoord er onder de streep aan over? Zij willen een garantie op het jaarlijks meespelen om het kampioenschap. Over de financiële haalbaarheid en wie wat gaat betalen werd echter met geen woord gerept tijdens de presentatie van het plan. En juist dát zal bepalen of dit daadwerkelijk een goed plan is, of slechts een mooie droom.