Column Versbeton - Rotterdam, laat De Kuip toch niet verloederen!

Wel of geen nieuw stadion voor Feyenoord: dat is de vraag. Volgens Robin van Holst, één van de initiatiefnemers van Red de Kuip, worden er steeds nieuwe argumenten bijgehaald waarom renovatie van De Kuip niet mogelijk zou zijn, en blijken zij een voor een onwaar. Van Holst legt daarom uit waarom De Kuip moet blijven bestaan én aangepakt moet worden.

Eerst was De Kuip constructief op, vervolgens was De Kuip economisch op, nu geeft De Kuip geen goede invulling aan het Stadionpark, en binnenkort is een nieuw stadion ongetwijfeld de oplossing voor de malaise in de bouw.  Wat het probleem ook is, nieuwbouw lijkt de oplossing. Ondertussen is deze discussie al vanaf 2005 aan de gang. Toen moest er een nieuw stadion in de Maas komen, zodat het WK Voetbal naar Nederland zou komen, en liefst ook de Olympische Spelen. De Nieuwe Kuip moest een nieuw icoon voor Rotterdam worden met plek voor 80 of 100 duizend toeschouwers. Maar ja: de FIFA en het IOC kozen voor het geld, en vervolgens gooide de crisis roet in het eten.

Waardeloos compromis

Inmiddels zijn we 8 jaar verder, en in die tijd is er veel gebeurd. De gemeente heeft zo’n beetje al haar steun ingetrokken voor nieuwbouw, wil alleen nog maar investeren in het Stadionpark (wat ze ook zeker moet doen!), en doet nu ook al moeilijk over een garantstelling. Het budget dat de stadiondirectie denkt nodig te hebben ging van € 650 miljoen naar € 350 miljoen. Ook het aantal zitplaatsen is in het programma van eisen reeds verlaagd naar 63.000, de minimale eis van de UEFA voor nieuwe stadions.

Bovendien zijn er allerlei dingen bedacht om de exploitatie-opbrengsten zo rooskleurig mogelijk neer te zetten. Zo krijgt het stadion een dak voor concerten, en komt er een eenvoudige betonnen constructie met vlakke (en lange) tribunes om er maar zo veel mogelijk ruimte onder te creëren.

De locatie is al helemaal stuitend, namelijk op Varkenoord. Zo hoeft men geen grond aan te kopen, maar dat gaat wel ten koste van de breedtesport waar wethouder Laan hoog op inzet. Én van De Kuip, want met zo’n nieuwe buurman valt dit stelsel tribunes om voetbal te kijken niet her te bestemmen. Ook stadiondirecteur Jan Van Merwijk heeft zijn ambities bijgesteld. Zo zei hij een week geleden tijdens een presentatie: “4 concerten is wat weinig, maar wij richten ons ook op de EO-Jongerendag en bijeenkomsten van Jehova’s.” Ik ben dan ook vanwege de vorm van het nieuwe stadion blij dat Vincent Cardinaal niet spreekt over een nieuwe Kuip, maar over het nieuwe Feyenoordstadion.

Trillende staalconstructie

Voorstanders van een nieuw stadion roepen vaak: “Het legioen maakt de sfeer, dat kan in ieder stadion”. Maar vraagt iemand zich ook af waarom het legioen bestaat uit mensen die vanuit elke hoek van het land komen? Waarom een Amsterdammer naar Rotterdam komt? Zelfs als Feyenoord slecht speelt?

De Kuip is een belangrijke pijler van de identiteit van Feyenoord, en de reden daarvoor is simpel. Zij is namelijk gemaakt is voor slechts één doel: voetbal kijken. Niks meer, niks minder. Het is een zeer slim uitgedachte stellage van tribunes die de sfeer, de akoestiek en de beleving optimaliseert. Door de ver overhangende ringen zit je dicht op het veld en door de prachtige gebogen vorm is er een goede interactie tussen de supporters. Ook het open dak en de glazen wanden achter de ringen (waar nu trouwens golfplaten zitten, maar dat is eenvoudig te herstellen) zorgen voor veel licht in het stadion. En wie nog nooit in De Kuip is geweest, maar wel bij de Dance Parade op de Zwaan, kent het onvergetelijke gevoel van een trillende staalconstructie. Geweldig! Niet voor niets wordt De Kuip ook dit jaar weer genoemd in de top 10 van meest imposante stadions ter wereld.

Beeldvorming of nalatigheid?

En toch wil de stadiondirectie een nieuw stadion, want naar haar mening verdient zij te weinig aan de huidige locatie. Nu is het gezien de rellen van vorig jaar een erg gevoelig onderwerp om aan de capaciteiten van de directie te twijfelen, maar toch wil ik graag de vinger op de zere plek leggen. Al 8 jaar heeft de stadiondirectie al haar pijlen gericht op nieuwbouw, wat van tunnelvisie getuigt. Al die tijd krijgt het horecapersoneel te horen dat de apparatuur niet vervangen wordt, aangezien “dat nieuwe stadion eraan komt”. Dat geldt ook voor de andere onderdelen: het dak wordt niet meer schoongemaakt, de doeken aan de lichtmasten zijn vaal, en de omgeving verloedert. Deze week hebben daarom supporters op eigen initiatief de stadionborden vervangen, en zijn ze van plan om nog meer zaken aan te pakken. De opstelling van de directie is geen incompetent beheer, maar bewuste beeldvorming: zij zorgt ervoor dat alles oud lijkt bij De Kuip, en de mensen gaan er vanzelf in geloven.

En de winst gaat naar…

Elke keer wordt het herhaald: als Feyenoord geen nieuw stadion krijgt, komt het in het rechterrijtje terecht. De huidige successen spreken niettemin voor zich. Er zal ongetwijfeld meer omzet worden gegenereerd in een nieuw stadion, maar dat kan ook in een gerenoveerde Kuip. Daarnaast is het de vraag wie er van die omzet in het nieuwe stadion het meest profiteert. De stadiondirectie (de exploitant van het stadion met maximaal exploitatieresultaat als doel) wil ons doen geloven dat dat Feyenoord is, maar die winst gaat allereerst naar de investeerders en aandeelhouders. Het stadion en de Betaald Voetbal Organisatie (BVO) Feyenoord (de bespeler van het stadion met alleen sportieve doelstellingen) hebben momenteel vooral schulden, en die laatste ontvangt alleen inkomsten uit kaartverkoop, televisierechten en sponsors.

Geen problemen?

Concluderend zijn er dus geen echte problemen met de constructie, terwijl de slechte uitstraling prima aangepakt kan worden. Toch zou ik liegen als ik zeg dat er geen problemen zijn. Net als de gemiddelde supporter kan ik klagen over het muntjessysteem (bureaucratisch en kostbaar) en het feit dat er geen echt bier of wijn (maar een malt-variant, waardoor sommige supporters voor en na gaan drinken buiten het stadion, met alle gederfde inkomsten van dien) wordt geschonken.

Maar het échte probleem kent iedereen die De Kuip bezoekt: binnen een uur na de wedstrijd is het in een straal van 5 kilometer uitgestorven. De Kuip en haar omgeving zijn gewoon niet gezellig genoeg om lang te blijven. Maar los je dat op met een nieuw stadion? Nee, dat doe je door de betonnen jungle te vervangen door een mooie groene omgeving met paviljoenen, of door faciliteiten achter de ringen en dicht tegen De Kuip aan te bieden. Zó houd je de mensen op Zuid.

Natuurlijk hoor ik de voorstanders van nieuwbouw al zeggen: “Maar dan verkracht je de Kuip!” Selectieve liefde voor De Kuip en voetbalclub Feyenoord noem ik dat, want een nieuw stadion is vele malen duurder en betekent uiteindelijk de sloop van De Kuip. Bovendien, en dat blijf ik tot in den treure herhalen: de buitenkant van De Kuip is mooi en rauw-Rotterdams, en de tribunes aan de binnenzijde zijn heilig, en juist dát onderdeel wordt bij het plan van Red de Kuip alleen nog maar imposanter.